Εξευγενισμός Λαδιού | Τι είναι;

Με μια λέξη: Μια απάτη!

Σύμφωνα και με τη Βικιπαίδεια ο εξευγενισμός του λαδιού γίνεται αποκλειστικά σε λάδι κατώτερης ποιότητας για να μη μυρίζει από ελεύθερα λιπαρά οξέα.

Λέγοντάς μας οι πλανόδιοι πωλητές γεμάτοι περηφάνια πως το λάδι που πουλάνε είναι εξευγενισμένο απλά πιάνουν κορόιδο αυτόν που δεν ξέρει τη λέξη. Λέγεται αλλιώς και ραφινάρισμα και συνήθως το λάδι αυτό έχει και κατακάθια (μούργα, ιζήματα)
Την επόμενη φορά που κάποιος θα σας πουλήσει εξευγενισμένο ελαιόλαδο, καλό θα ήταν να του πείτε να το κάνει σαπούνι πρώτα, γιατί αυτή είναι η χρησιμότητά του.

Μούργες πωλούνται για παρθένο ελαιόλαδο. Προσοχή!

Δύο βυτία υποβαθμισμένου ελαιολάδου πουλήθηκαν από την Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισιμών Μεσσηνίας. Περίπου 60 τόνοι ελαιόλαδο δόθηκαν σαν έξτρα παρθένο ελαιόλαδο ενώ στην ουσία ήταν μούργα (με 1.75 ευρώ το κιλό)! Ο αποδέκτης ήταν η εταιρία Σελλάς στη Νεμέα, σύμφωνα με το δημοσίευμα της Φωνής της Μεσσηνίας.


Το σκηνικό είχε γίνει το Νοέμβριο του 2010 αλλά αποκαλύφθηκε μόλις χθες στην επιτροπή ελαιολάδου. Ερωτώ λοιπόν, αν οι εταιρείες μεταξύ τους μπορούν και παίζουν τέτοια παιχνίδια, τι ελπίδα έχει να προστατευθεί ο καταναλωτής από το χύμα λάδι;


Ως πότε θα παίζουν με την υγεία μας;


Το άρθρο καταλήγει λέγοντας πως αφού το υποβαθμισμένο ελαιόλαδο πουλήθηκε σαν έξτρα παρθένο, είναι σαφές πως βάλλεται ο κλάδος και ειδικά η Μεσσηνία μιας και η είδηση είναι άκρως δυσφημιστική.

Ελλαδίτσα και πάλι Ελλαδίτσα!

Τον προηγούμενο Σεπτέμβρη ο Δημητράκης μας έφυγε για το Λονδίνο. Εγώ να σας πω την αμαρτία μου λαχταρούσα να τον δω στο πολυτεχνείο σαν τον πατέρα του. Αλλά από μικρός τράβηξε το δικό του δρόμο, έγινε οικονομολόγος και σε λίγους μήνες τελειώνει το μεταπτυχιακό του. Τα Χριστούγεννα που μας επισκέφτηκε μου πε με παράπονο «Ρε πατέρα τόσο καιρό δεν ήρθες να δεις πως τα περνάω εκεί πάνω».  Πήραμε λοιπόν την απόφαση με την Ειρήνη και την περασμένη βδομάδα πήραμε το αεροπλάνο και πήγαμε στο Λονδίνο. Χαρά που το έκανε όταν μας είδε στο αεροδρόμιο. Όχι ότι είχε καιρό να μας δει, αλλά πιο πολύ θαρρώ πως ήθελε να πάμε για να δούμε πως τα χει καταφέρει. Πρώτη φορά μένει μόνος και μέσα σε λίγους μήνες έστησε ένα σωστό σπιτικό. Όμως, αρκετά σας είπα για το Δημήτρη μας, συγχωρέστε με αλλά όσοι  είναι πατεράδες καταλαβαίνουν.

Το πρώτο βράδυ πήγαμε να φάμε όλοι μαζί έξω. Ιταλικό θα τρώγαμε. Μπαίνουμε στο εστιατόριο. Όμορφο περιβάλλον, εξυπηρετικοί υπάλληλοι. Πρόσεξα στο τραπέζι είχε και ελαιόλαδο δίπλα στο μπουκαλάκι με το μπαλσάμικο το ξύδι. Να σας πω την αλήθεια χάρηκα, είπα θα φάμε καλά! Καθόμαστε και μας φέρνουν ζεστά ψωμάκια και ένα τυρί κρέμα. Εμένα όμως με έτρωγε η περιέργεια για το λάδι. Πήρα λοιπόν μια χαψιά ζεστό ψωμί και έριξα στο πιάτο λίγο λαδάκι να βουτήξω. Απογοήτευση! Το λάδι μύριζε καμένο και χωματίλα και όταν το ‘βαλα στο στόμα μου, μου έκαψε το λαιμό! Ένιωσα περήφανος σαν Έλληνας να σας πω την αλήθεια. Το λάδι αυτό μπροστά απ αυτό που έχουμε στα σούπερ μάρκετ στην Ελλαδίτσα μας, είναι για τα σκουπίδια.

Την επόμενη μέρα ο Δημητράκης, ήθελε μας είπε να φάει σπιτικό φαΐ της μάνας του. Τον πήρα λοιπόν και πήγαμε στο σούπερ μάρκετ. Παστίτσιο θα έκανε η Ειρήνη. Πήραμε κιμά, αλεύρι, αυγά, γάλα, μακαρόνια και μετά ήρθε η σειρά για το λάδι. Πήγαμε στο διάδρομο με τα λάδια. Άλλο να σας το λέω και άλλο να το βλέπετε. Τα περισσότερα είχαν μούργα κατακαθισμένη, άλλα έμοιαζαν με σπορέλαια. Ήταν και κάποια αξιοπρεπή αλλά από τιμή, απλησίαστα. Τι να ‘κανα; Πήρα το ακριβό. Και πάλι σκεφτικά πόσο τυχεροί είμαστε στην Ελλάδα που στα ράφια τον καταστημάτων έχουμε εξαιρετικής ποιότητας ελαιόλαδο σε λογικές τιμές και όχι αυτά τα σκουπίδια που τα πουλάνε χρυσάφι.

Άντε να γυρίσει ο Δημήτρης μας μπας και φάει κανένα φαΐ της προκοπής.

Τα καλά του ελαιόλαδου

Επειδή το λάδι δεν είναι μόνο χύμα από κακούς παραγωγούς αλλά έχει και πολύ καλές ιδιότητες αξίζει να τις μάθουμε. Διάβασα σε ένα παλιό άρθρο στο Αθηνόραμα ορισμένες πολύ καλές πληροφορίες. Το link του άρθρου είναι αυτό: http://www.athinorama.gr/umami/food/articles/?id=1894 το αναδημοσιεύω αυτούσιο:

Χύμα Λάδι, ακόμα και τοξικό λάδι

Ψάχνοντας όλο και περισσότερο τους κινδύνους που διατρέχουμε από το χύμα λάδι βρήκα αυτό το εξαιρετικό άρθρο στο Vita, http://www.vita.gr/html/ent/899/ent.6899.asp. Μου έκανε πολύ μεγάλη εντύπωση κυρίως οι αναφορές του στο χύμα ελαιόλαδο που αγοράζουμε από φίλους που όπως γράφει χαρακτηριστικά το άρθρο:

Να προτιμήσουμε χύμα ελαιόλαδο;
Πολλοί από εμάς θεωρούμε ότι το χύμα ελαιόλαδο που αγοράζουμε είναι αγνό, αφού -όπως μας είπαν- προέρχεται «από κάποιο φίλο». Eρευνα που έγινε στη χώρα μας έδειξε ότι το 60% του χύμα ελαιόλαδου από πλανόδιους είναι: 

›Kακής ποιότητας ›Οξειδωμένο ›Νοθευμένο. 

Και αυτό γιατί, όταν προμηθευόμαστε χύμα ελαιόλαδο από άγνωστους, χωρίς να ξέρουμε την ακριβή προέλευσή του, δεν γνωρίζουμε: 

1| Αν είναι περυσινό ή φετινό.
2| Αν έχει νοθευτεί με σπορέλαια ή και χρωστικές ουσίες.
3| Αν είναι οξειδωμένο.
4| Αν έχει αποθηκευτεί σωστά μέχρι να φτάσει στα σπίτια μας.
5| Αν έχει υψηλή οξύτητα.
6| Αν έχει μολυνθεί. 

Αλλά αυτό που πραγματικά με έβαλε σε ακόμα μεγαλύτερες σκέψεις είναι η υπόθεση με το τοξικό χύμα λάδι της Ισπανίας. Δεν την ήξερα την υπόθεση και έπαθα σοκ καθώς την διάβαζα σκεφτόμενος πόσο εύκολα θα μπρορούσα να την είχα πατήσει και εγώ από κάτι τέτοιο, μιας και όλη μου τη ζωή έπαιρνα χύμα λάδι στο τενεκέ από κάποιο φίλο.

Διαβάστε τι λέει ακριβώς εδώ:

Το σύνδροµο του τοξικού λαδιού
Πολλοί έχουν ξεχάσει το τραγικό παράδειγµα της Ισπανίας τo 1981, όπου χύµα λάδι νοθεύτηκε µε σπορέλαια και µια χρωστική ουσία, προκειµένου να αποκτήσει το επιθυµητό χρώµα, µε αποτέλεσµα 1.200 νεκρούς και χιλιάδες αρρώστους. Σύµφωνα µε τον καθηγητή ∆ηµήτρη Κουρέτα, από το τµήµα Βιοχηµείας-Βιοτεχνολογίας του Πανεπιστηµίου Θεσσαλίας, «το σύνδροµο του τοξικού λαδιού είναι ένα παράδειγµα για το πώς ακόµη και µια αναπτυγµένη χώρα µπορεί να προσβληθεί από µια µαζική επιδηµία περιβαλλοντικής προέλευσης, αν προκύψουν δυσλειτουργίες στο σύστηµα ελέγχου και ρύθµισης της διάθεσης της τροφής ή άλλων προϊόντων. Τα -τοξικά συστατικά των νοθευµένων λαδιών ήταν παρόντα σε πολύ µικρές ποσότητες, αλλά αν τα λιπαρά οξέα ή άλλα σχετικά συστατικά είναι όντως η αιτία της τοξικότητας του συνδρόµου του τοξικού λαδιού, τότε ακόµη και σε πολύ µικρές συγκεντρώσεις είναι εξαιρετικά τοξικά». Στην περίπτωση του νοθευµένου ηλιελαίου στη -χώρα µας, ο καθηγητής Κουρέτας θεωρεί πολύ πιθανό, παρόλο που η νόθευση ήταν της τάξης του 0,1% (οι ουσίες που δηµιούργησαν το πρόβληµα στην Ισπανία ήταν σε µικρότερη ποσότητα), 
να υπάρξουν περιστατικά στο µέλλον µε κρούσµατα τοξικότητας. «∆εν µπορώ να ξέρω σε τι βαθµό», λέει, «αλλά αν ήµουν κράτος, θα -είχα ήδη ενεργοποιήσει µηχανισµούς παρακολούθησης».

Απλά συγκλονιστικά τα όσα αναφέρει ο καθηγητής και πρέπει όλοι να προβληματιστούμε.

10 τενεκέδες χύμα λάδι

Διαβάζω σήμερα στο Newsbomb, http://www.newsbomb.gr/koinwnia/story/ekdromh-sta-exochika για κάτι τύπους που κλέψανε εξοχικά στην Ηλεία. Διαβάστε και θα σας πω τις απορίες μου.

 «Εκδρομή» στα εξοχικά

Είπαν να κάνουν σαββατοκύριακο σε εξοχικό… άλλων. Ο λόγος για τους επίδοξους ληστές στην Ηλεία οι οποίοι έκαναν, το Σάββατο επιδρομή στις εξοχικές κατοικίες.
Μία αποθήκη εξοχικής κατοικίας στη Νεάπολη Βάρδας έκρυβε έναν «θησαυρό». Τα χέρια τους έτριβαν οι άγνωστοι που έκαναν επιδρομή στο χώρο, καθώς πήραν δύο ανοξείδωτα δοχεία με 140 λίτρα ελαιόλαδο, 90λίτρα κρασί, δέκα μεταχειρισμένους υπολογιστές, διάφορα εργαλεία και μια ηλεκτρική σκούπα. Η «σούμα» έβγαλε 4.000 ευρώ αξία κλοπιμαίων.

Στην περιοχή Λέτρινα Πύργου, οι κλέφτες χτύπησαν σε άλλη εξοχική κατοικία. Μπήκαν από το παράθυρο και έφυγαν από την πόρτα, μαζί με μια τηλεόραση, ένα σίδερο, ένα βραστήρα, ποτά και πετσέτες.

Όμως οι κλέφτες χτύπησαν και σε τρίτο εξοχικό, στην Κάτω Παναγιά Κυλλήνης αυτή τη φορά. Εκεί μπήκαν από την πίσω πόρτα, την οποία και έσπασαν. Φεύγοντας πήραν μαζί τους δύο ποδήλατα αξίας 500 ευρώ, μια ηλεκτρική κουζίνα αξίας 300 ευρώ, ένα πιεστικό αξίας 250 ευρώ, δύο αερόθερμα αξίας 200 ευρώ, δέκα τενεκέδες με λάδι αξίας 700 ευρώ και διάφορα ηλεκτρικά εργαλεία αξίας 500 ευρώ. Σύνολο… 2.450 ευρώ.



Πηγή: iliatora.gr

 

Αν διαβάσετε αυτά που έκανα bold θα δείτε πως κλέψανε τενεκέδες με χύμα λάδι. Και μάλιστα στην αναλυτική σούμα κάτω κάτω οι δέκα τενεκέδες είναι το πιο "πολύτιμο" σε αξία κλοπιμαίο με αξία 70€ ανά τενεκέ με χύμα λάδι.

Και δεν πρέπει να ήταν και από το "καλό" γιατί το "καλό" που μου έδωσε εμένα ο δικός μου είχε 80 ευρώ ο τενεκές.

Παραγωγή Λαδιού

Προσπαθώ να καταλάβω την διαδικασία για τη παραγωγή λαδιού και έπεσα πάνω σε αυτό το άρθρο http://www.ftiaxno.gr/2010/10/blog-post_31.html που έχει και επιστημονική αναφορά από το 1931!!!! Έχει μεγάλο ενδιαφέρον πόσοι από αυτούς τους κανόνες τηρούνται για το ελαιόλαδο και πόσοι από αυτούς έχουν τηρηθεί στο χύμα λάδι που παίρνουμε με το τενεκέ σπίτι μας.

Επέλεξα ορισμένα σημεία από το άρθρο που μου έκαναν εντύπωση:

Περί τυποποίησης Λαδιού

Προσπαθώ να βρω στοιχεία για τη τυποποίηση και τη παραγωγή λαδιού, το χύμα λάδι και το τυποποιημένο. Ψάχνοντας διαπίστωσα πως οι νομαρχίες εκδίδουν οδηγίες για το θέμα της τυποποίησης. Εδώ http://www.agrotypos.gr/index.asp?mod=articles&id=55465 βρήκα μία ανακοίνωση της νομαρχίας Λαρίσης για το θέμα του ελαιόλαδου.

Η ανακοίνωση λέει:

Από το Διεύθυνση Αγροτικής Ανάπτυξης της Νομαρχίας Λάρισας ανακοινώνεται, ότι, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στα άρθρα 7 και 8 της υπ΄ αριθ 323902/18.09.2009 απόφασης των υπουργών Οικονομίας & Οικονομικών και Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων, όλες οι επιχειρήσεις τυποποίησης και συσκευασίας παρθένων ελαιόλαδων, ελαιόλαδων και πυρηνέλαιων, υποχρεούνται να παίρνουν έγκριση και να εφοδιάζονται με αλφαριθμητικό αριθμό αναγνώρισης.

Ειδικότερα η ανακοίνωση της Νομαρχίας Λάρισας αναφέρει τα εξής: 
Οι επιχειρήσεις που διαθέτουν εγκαταστάσεις τυποποίησης και συσκευασίας των παραπάνω ελαίων υποχρεούνται να υποβάλουν αίτηση στο Τμήμα Ελαίας της Δ/νσης Π.Α.Π. Δενδροκηπευτικής του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων, δια μέσω των Δ/νσεων Αγροτικής Ανάπτυξης των οικείων Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων στην περιοχή στην οποία έχουν την έδρα τους. Η έγκριση των επιχειρήσεων χορηγείται με απόφαση του Γενικού Γραμματέα του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων κατόπιν εισηγήσεως του Τμήματος Ελαίας της Δ/νσης Π.Α.Π. Δενδροκηπευτικής του Υπουργείου. Σε κάθε επιχείρηση χορηγείται ένας κωδικός αριθμός έγκρισης, μοναδικός για κάθε περίπτωση, ο οποίος αναγράφεται υποχρεωτικά επί της συσκευασίας των ελαίων. Για τα παρθένα ελαιόλαδα είναι υποχρεωτική η αναγραφή του κωδικού αριθμού στις συσκευασίες από 01.07.2009, όπως αυτό ορίζεται σε προγενέστερη απόφαση και ισχύει. Για τα ελαιόλαδα αποτελούμενα από εξευγενισμένα ελαιόλαδα και παρθένα ελαιόλαδα και τα πυρηνέλαια, η αναγραφή της υποχρεωτικής ένδειξης (κωδικός αριθμός) αρχίζει από 1η Ιουλίου 2010. Περισσότερες πληροφορίες για τα δικαιολογητικά που απαιτούνται, για τις Υποχρεωτικές Ενδείξεις που αναγράφονται στην ετικέτα (σήμανση), για τις προδιαγραφές εμπορίας σε επίπεδο λιανικού εμπορίου, για τον υποχρεωτικό προσδιορισμό της καταγωγής των παρθένων ελαιόλαδων, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να απευθύνονται στην Δ/νση Αγροτικής Ανάπτυξης Τμήμα Ποιοτικού Ελέγχου.

Τι να προσέχουμε στο χύμα λάδι

Επειδή έχω προβληματιστεί αρκετά με το θέμα του λαδιού έψαξα λίγο παραπάνω και βρήκα αυτό το άρθρο στο Αθηνόραμα στη διεύθυνση: http://www.athinorama.gr/umami/food/articles/?id=2237

Στο θέμα του λαδιού γράφει:

Πρόκειται για το απόλυτο δώρο στην υγεία μας: το ελαιόλαδο, είναι η μοναδική λιπαρή ουσία που αποτελείται κυρίως από μονοακόρεστα λιπαρά, τα μοναδικά που δεν αυξάνουν την κακή χοληστερίνη (LDL) και δεν αλλοιώνονται στην επεξεργασία.

Στο λάδι συμβαίνει το ίδιο με ό,τι συνέβαινε για χρόνια με το κρασί. 
Ο κόσμος έχει μάθει να αγοράζει χύμα λάδι. Σε αυτή την περίπτωση, τίποτα δεν εξασφαλίζει την ποιότητα και την έλλειψη νοθείας στο προϊόν. Το λάδι που αγοράζουμε πρέπει να είναι τυποποιημένο σε φιάλες ή δοχεία μέχρι 5 λίτρα, στα οποία να αναγράφεται το όνομα και η πλήρης διεύθυνση του παρασκευαστή.

Το ελαιόλαδο πρέπει να έχει κρυστάλλινη καθαρότητα. 
Η υγρασία, τα αιωρήματα και η μούργα ταγγίζουν και πικρίζουν το ελαιόλαδο.

Το χρώμα του ελαιόλαδου πρέπει να κυμαίνεται μεταξύ του ανοιχτού χρυσοπράσινου και του σκούρου πράσινου. 
Ξασπρισμένα ελαιόλαδα πρέπει να αποφεύγονται, γιατί στην καλύτερη των περιπτώσεων είναι παλαιά ή/και ταγγισμένα.

Το καλό ελαιόλαδο είναι χαμηλής οξύτητας (0-1%) και πρέπει να είναι πάντα φρέσκο (να απέχει αρκετό διάστημα από την ημερομηνία λήξης), ερμητικά κλεισμένο (ασφάλεια γνησιότητας) και να φυλάσσεται σε μέρη που δεν τα βλέπει ο ήλιος ή που δεν είναι κοντά σε θερμαντικά σώματα.

Τέλος, να είστε επιφυλακτικοί όταν το ελαιόλαδο διατίθεται σε τιμή πολύ χαμηλότερη του μέσου όρου της αγοράς... 

Νομίζω πως είναι πολύ κατατοπιστικό.

Κώστας vs Χύμα Λάδι, part II

Μετά από εκείνη τη φοβερή και τρομερή εμπειρία με το τενεκέ χύμα λάδι του Ηλία το άφησα μια δύο μέρες και δεν ήθελα να ασχοληθώ. Το Σαββατοκύριακο όμως αποφάσισα να κάνω κάτι μικρουδραυλικές δουλειές στο σπίτι και καθώς άνοιξα το ντουλάπι κάτω από το νεροχύτη της κουζίνας έπεσα πάνω στο τενεκέ.


Τον έβαλα στην άκρη, τελείωσα τη δουλειά με το νεροχύτη και πήρα το τενεκέ με το χύμα λάδι να τον πετάξω. Όμως κάτι με έτρωγε μέσα μου  να δω τι έφταιγε και το ελαιόλαδο ήταν χάλια. Παίρνω λοιπόν το τενεκέ τον κουνάω καλά (όσο μπορούσα τέλος πάντων γιατί είναι και βαρύς) και ρίχνω λάδι σε μία μικρή λεκάνη που είχα για να μαζεύω τα νερά όσο δούλευα στο νεροχύτη.


Το αφήνω εκεί για κάποια ώρα, το ψιλοξεχνάω κιόλας μιας και πήγα μέσα και έπαιζα με τα παιδιά και κάποια στιγμή με ρωτάει μετά από μία-δύο ώρες η Ειρήνη αν θα κάνω κάτι με αυτό και αν εξυπηρετεί κάτι στη μέση της κουζίνας. Πάω το παίρνω και διαπιστώνω πως το λάδι είχε κάτι σαν ίζημα μέσα και μύριζε κάπως σαν μούχλα.


Κάθομαι στον υπολογιστή γράφω "ίζημα στο λάδι" στο google και ανακαλύπτω πως αυτό το πράγμα στο λάδι είναι η μούργα. Την είχα ακούσει πολλές φορές ως έννοια αλλά δεν είχε τύχει να έχω δει ξανά στο παρελθόν λάδι με τόσο μούργα. Σε γενικές γραμμές ήξερα πως η μούργα μπορεί να αφαιρεθεί και με το ψάξιμο βρήκα κάτι Κύπριους που είχαν αρκετά αναλυτικές πληροφορίες για αυτό σε ένα pdf. Είχα κάποιες άγνωστες λέξεις στα κυπριακά όπως αυτό το "βαρετή" αλλά από τα συμφραζόμενα κατάλαβα πως εννοούσε πιο βαριά και έμαθα αρκετά που δεν ήξερα από το κείμενο. Εν πάση περιπτώσει το το δικό μου λάδι είχε πολύ πράγμα  και εκτός των άλλων ήταν και η μυρωδιά της μούχλας.


Δεν έμεινα όμως μόνο εκεί, βρήκα και ένα πολύ ωραίο λεξιλόγιο για το λάδι στο οποίο επιβεβαίωσα αυτά που είχα διαβάσει για τη μούργα αλλά βρήκα και εξήγηση για το θέμα της μούχλας.  Αυτή λοιπόν, «προέρχεται από ελιές που αποθηκεύτηκαν σε κλειστό χώρο ή σε χώρο με πολλή υγρασία. Που προξένησαν προσβολή των ζυμομυκήτων». Κοινώς κάποιος δεν φρόντισε καθόλου την διαδικασία αποθήκευσης της ελιάς, αυτή χάλασε και το λάδι είναι πολύ κακής ποιότητας. Ενώ από ότι φαίνεται το λάδι μου ήταν και οξειδωμένο, ταγγό.


Γενικά από αυτή τη διαδικασία βρήκα διάφορα τρελά πράγματα για το λάδι και τους κινδύνους που έχει κάποιος με την παραγωγική διαδικασία. Πράγματα που με προβλημάτισαν πολύ. Σε σημείο μάλιστα που αποφάσισα να το ψάξω όσο μπορώ. Θα σας κρατήσω ενήμερους.